جمعى از نويسندگان

299

مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)

ندهيد . اضاعه اسرار ، حرام است و اجازه ديگر لازم نيست . » 6 - شناخت از خود و معرفت نفس مهم‌ترين مورد را مىتوان موضوع معرفت نفس در روش آيت‌اللّه قاضى بيان كرد كه به صراحت اين عنوان ، روش سلوكى ايشان قلمداد شده است . آقاسيد محمد حسن قاضى مىگويد : « روش ايشان در معرفت نفس بود همان عبارت « من عرف نفسه فقد عرف ربه . » از آيت‌اللّه كشميرى نيز آمده كه : « دستورالعمل‌هاى شان در معرفت نفس و رب مؤثر بود ، مراقبه و ذكر يونسيه در سجده وتسبيحات اربعه بعد از هر نماز و خواندن سوره قدر در شب جمعه صد بار از سفارشات‌شان بود . » همچنين فرزند مرحوم قاضى پدر خود را در سيروسلوك اين چنين تشريح مىكنند : « شيوه ملا حسينقلى بر ترك و سلب بود در حالى كه آقا سيدعلىقاضى با اين امر مخالف بود . اما در مبناى سلوك و عرفان كه معرفت‌نفس است با هم ، هم رأى هستند كه من عرف نفسه فقد عرف ربّه . » در نگاه آيت‌اللّه‌قاضى بدن و جسم سالك ، حكم مركب روح را دارد كه خود اهميت بحث معرفت نفس و توجه به بدن و نيازهاى ظاهرى شخص را گوشزد مىكند . مرحوم آقاسيدهاشم حداد در مورد اولين بر خود با آيت‌اللّه‌قاضى مىفرمايد : « يك شب قبل از اذان صبح براى خريد نان بيرون آمدم ، ديدم يك سيد محترم در قهوه‌خانه نشسته است . گفتم : آقا چرا اينجا نشسته‌ايد ؟ آقاى قاضى گفتند : من منتظر چاى هستم ، من تا چاى نخورم نمىتوام بروم حرم . گفتم : آقا اگر شما چاى مىخواهيد بياييد برويم منزل ما . با هم به منزل رفتيم و در آن طلوع ، چاى درست كرديم و با نان خورديم . بعد از خوردن چاى به ايشان گفتم : آقا چرا به خاطر يك چاى از صنف علماء خارج مىشوى و در قهوه‌خانه مىنشينى ؟ آقا جواب دادند : اين بدن ما حكم استر را براى ما دارد ، هر چه بيشتر به آن خدمت كنى بيشتر مىتوانى از آن استفاده كنى . » يكى از مباحث مهم در باب معرفت‌نفس ، حضور قلب و نفى خاطره‌ها و ذهنيات مختلفى است كه به سوى سالك هجوم مىآورند ، كه در توصيه‌ها و روش تربيتى آقاى قاضى به اين مطلب نيز به طور كامل توجه مىشود . خود آن جناب مىفرمايد : « سالك بايد با حربهى ذكر نفى خواطر كند ، يعنى براى اين كه در ذهنش خطور نكند متذكر به ذكر خدا و توجه به يكى از اسماءاللّه . » خطورات قلبى ، همان فكر و انديشه و يادى است كه در دل آدمى مىگذرد و ديده‌ها و